Kornræktin Norðaustanlands 2011

Kornræktin Norðaustanlands 2011 Kornræktarárið 2011 fer í bækurnar sem hörmungarár og líklega versta kornræktarár norðaustanlands í seinni tíð. Eftir gott

Kornræktin Norðaustanlands 2011

Kornræktarárið 2011 fer í bækurnar sem hörmungarár og líklega versta kornræktarár norðaustanlands í seinni tíð. Eftir gott gengi í kornræktinni sumarið 2010 var hugur í kornbændum og ljóst þegar leið á veturinn að kornræktin myndi rétta nokkuð úr kútnum eftir mikinn samdrátt vorið 2010. Apríl var hlýr norðanlands og austan og sem dæmi um það var meðalhitinn á Akureyri 5,6 stig sem er 4 stigum ofan meðaltals. Reyndist apríl sá 2. hlýjasti á Akureyri í 130 ár. Sáning var því tímanlega á ferðinni í Eyjafirði og Þingeyjarsýslum og hófst hún síðast í apríl og var að mestu lokið um 10. maí en þá urðu mikil umskipti á veðurfari. Aprílvermirinn reyndist skammgóður því í hönd fór kuldatímabil sem varði út júnímánuð. Meðal annars gerði mikið norðanáhlaup dagana 23. og 24. maí og snjóaði mikið. Júní reyndist sá 3. kaldasti frá upphafi mælinga á Akureyri og var meðalhitinn 6,7 stig eða litlu hærri en meðalhiti aprílmánaðar. Það gefur augaleið að kornspretta var afar hæg í þessu tíðafari.


Kornakur í Bárðardal 1. júlí eftir ríflega tveggja mánaða sprettu!

Júlímánuður var kaflaskiptur en reyndist þokkalega hlýr að meðaltali. Nokkrir kornbændur brugðu á það ráð að slá korn sitt til grænfóðurs í lok júlí eða byrjun ágúst þegar ljóst var litlar líkur væru til þess að kornið næði þroska. Aðrir tóku áhættuna og létu kornið standa í von um að úr rættist. Það gerðist ekki, ágúst varð þokkalegur meðalmánuður hvað hitafar varðar en dumbungur og sólarleysi viðvarandi. Kornþroskinn stöðvaðist síðan víðast hvar um 10 september þegar hörð frost gerði. (veðurheimild: vedur.is)

Kornið í Þingeyjarsýslum var víðast hvar nánast ónýtt. Mikið sveppasmit var í ökrum og dró það ennfremur úr kornþroskanum. Bestu akrarnir skiluðu um 1,5 tonnum af illa þroskuðu korni á hektara en mikill hluti kornsins var einungis nýttur sem hálmur. Í Eyjafirði var kornið misjafnara allt frá því að vera ágætlega þroskað og uppskera 3,5-4 tonn á hektara og niður í það að vera ónýtt og óþreskingarhæft. Í Svarfaðardal var kornið heilt yfir illa þroskað en inn til fjarðarins var það allgott á köflum.

Á Eyjafjarðarsvæðinu sáðu 53 aðilar korni og fjölgaði kornbændum um 5 á milli áranna 2010 og 2011. Sáð var í samtals 442 ha í samanburði við 406 árið áður þannig aukningin varð um 9%. Meðaluppskeran var metin um 2 tonn á hektara og heildaruppskera um 900 tonn af þurru korni.

Í Þingeyjarsýslum sáðu 42 kornbændur í 205 hektara. Þetta er svipað umfang og árið áður. Uppskeran var metin 1,0 tonn á hektara í báðum sýslunum og heildarframleiðslan því um 200 tonn.

Vaxandi hluti kornsins sem ræktaður er fer til vinnslu hjá Bústólpa á Akureyri. Það er ýmist selt til fóðurvinnslu eða nýtt til sérblöndunar. Kornsýringin er á undanhaldi og þurrkafköstin aukast jafnt og þétt. Í haust var tekin í nokun kornþurrkun að Grund í Eyjafirði sem þurrkar korn sem til fellur á býlinu en auk þess var kornþurrkun að Breiðsumýri í Reykjadal endurbætt.  Í Eyjafirði eru starfandi þurrkstöðvar á Hjalteyri, Þverá og Grund auk þess að eldþurrkun Stefáns Þóraðrsonar í Teigi starfar á undanþágu. Afkastageta þessara stöðva er a.m.k. 1.000 tonn. Í Suður-Þingeyjarsýslu eru þrjár þurrkstöðvar sem afkasta um 800 tonnum auk þess sem nokkuð er þurrkað í heimaþurrkun. Segja má að kornræktin hafi síðustu ár þróast í átt til þess að kornið sé þurrkað í meira mæli og nýtt til vinnslu.

Hér að neðan má sjá þróun kornræktarinnar á svæðinu frá árinu 2002. Miklar sveiflur eru í ræktuninni en einkennandi er mikill samdráttur í kjölfar slæmra ára (t.d. 2006) og aukning í kjölfar góðra kornræktarára (t.d. 2009).  Hætt er við því að áfallið í kornræktinni 2011 muni draga nokkuð úr ræktuninni í vor.

Þróun kornræktarinnar á Norðausturlandi 2002-2011.
IB


Svæði

Búgarður - Ráðgjafarþjónusta á norðausturlandi  |  Óseyri 2, 603 Akureyri  |  Garðarsbraut 5, 641 Húsavík  |  Sími 460-4477  |  Fax 460-4478